Świadectwa efektywności energetycznej potocznie zwane białymi certyfikatami są wydawane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 264 z późn. zm.). Jest to sposób na pozyskanie środków pieniężnych w zamian za dokonanie inwestycji służących poprawie efektywności energetycznej. Głównym zadaniem omawianego systemu jest realizowanie celów Unii Europejskiej w zakresie zmniejszenia zużycia energii pierwotnej. Białe certyfikaty, jako prawa majątkowe potwierdzające osiągnięcie poprawy efektywności energetycznej podlegają obrotowi na Towarowej Giełdzie Energii lub w systemie pozagiełdowym. Przeliczenie jest następujące 1 TOE – 1 prawo majątkowe.

 

Procedura uzyskania białego certyfikatu

Pierwszym krokiem, który należy podjąć jako podmiot ubiegający się o certyfikat, jest złożenie wniosku o wydanie świadectwa efektywności energetycznej do Urzędu Regulacji Energetyki. Na wydanie decyzji organowi administracyjnemu przysługuje 45 dni od daty złożenia wniosku. W rzeczywistości jednak procedura często się wydłuża, z uwagi na bardzo duże zainteresowanie certyfikatami. Do wniosku obligatoryjnie należy dołączyć audyt efektywności energetycznej, który obejmuje między innymi analizę zużycia energii, wykaz planowanych przedsięwzięć, czy też określenie stanu technicznego obiektu. Istotne jest, aby wniosek złożyć przed podjęciem jakichkolwiek czynności faktycznych oraz prawnych służących realizacji przyszłej inwestycji. Należy pamiętać o tym, iż audyt efektywności energetycznej różni się od audytu energetycznego przedsiębiorstwa. W pierwszym przypadku mowa o audycie, który jest kluczowy dla systemu białych certyfikatów, jak wspomniano powyżej, jest on dołączany do wniosku jako umotywowanie przewidywanej oszczędności energetycznej. Natomiast w drugim przypadku jest to audyt, który należy przeprowadzić po sfinalizowaniu inwestycji w celu potwierdzenia uzyskania zamierzonej oszczędności.

Co ciekawe przedsiębiorcy nie muszą samodzielnie składać wniosku, gdyż przepisy przewidują możliwość upoważnienia innego podmiotu do wykonania niezbędnych czynności w tym zakresie. Wielu wnioskodawców decyduje się na powierzenie obowiązków wykwalifikowanym przedstawicielom i radcom prawnym, którzy działają w oparciu o model success fee tzn. uzależnienia zapłaty od pomyślnego rezultatu procedury.

 

Jakie są warunki otrzymania świadectwa efektywności energetycznej?

– wniosek musi spełniać wymogi formalne określone w ustawie,

– oszczędność energii musi przekroczyć wymagany poziom 10 toe w skali roku,

– wnioskowi musi zostać nadana pozytywna ocena przez Prezesa URE,

– należy skierować do URE audyt powykonawczy.

 

Jakich inwestycji dotyczą białe certyfikaty?

Ustawa wyodrębnia pięć ogólnych kategorii środków poprawy efektywności energetycznej, które mogą zostać objęte systemem certyfikatów. Zostały one wyszczególnione poniżej. Przed złożeniem wniosku należy także zweryfikować, czy planowana inwestycja została ujęta w uszczegółowionym katalogu, który można znaleźć w obwieszczeniu Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej (M. P. z 2016 r. poz. 1184).

 

Kategorie środków poprawy efektywności energetycznej:

1. realizacja i finansowanie przedsięwzięcia służącego poprawie efektywności energetycznej;
2. nabycie urządzenia, instalacji lub pojazdu, charakteryzujących się niskim zużyciem energii oraz niskimi kosztami eksploatacji;
3. wymiana eksploatowanego urządzenia, instalacji lub pojazdu na urządzenie, instalację lub pojazd, charakteryzujących się niskim zużyciem energii oraz niskimi kosztami eksploatacji;
4. realizacja przedsięwzięcia termomodernizacyjnego
5. wdrażanie systemu zarządzania środowiskowego

 

Procedura odwoławcza

Od decyzji Prezesa URE służy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

 

Bibliografia:

• 1) Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 264 z późn. zm.).
• 2) https://www. kape.gov.pl/page/biale-certyfikaty
• 3) https://www. cire.pl/item,154635,13,0,0,0,0,0,audyt-energetyczny-a-audyt-efektywnosci-energetycznej—doswiadczenia-udt.html
• 4) Obwieszczenie Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej (M. P. z 2016 r. poz. 1184).
• 5) https://bialecertyfikaty .com.pl/media/2013/08/Podrecznik_MG_System_bialych_certyfikatow.pdf

Zobacz również: Subwencje finansowe Polskiego Funduszu Rozwoju, Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych zgodnie z Prawem restrukturyzacyjnym i tzw. tarczą 4.0

Przestępstwo z art. 296 znajduje się w rozdziale XXXVI ustawy Kodeks karny (dalej k.k.) z dnia 1997.08.02. Artykuł 296 wymienia aż pięć typów przestępstwa nadużycia zaufania, z których podstawowym jest ten określony w § 1, kwalifikowanymi natomiast te określone w § 2 oraz § 3, o nieumyślnym zaś mowa jest w § 4. Ponadto w art. 296 § 5 określona została klauzula niekaralności, związana z dobrowolnym naprawieniem szkody wyrządzonej przez sprawcę przestępstwa.

 

Przedmiot ochrony

 

Zakreślając przedmiot ochrony, czyli dobro prawne chronione przez przestępstwa stypizowane w art. 296 k.k., trafnym wydaje się przyjęcie, iż udziela ochrony tenże przepis zasadom uczciwego obrotu gospodarczego, tak więc dobrem chronionym jest tutaj pewność obrotu gospodarczego, w ramach której należy wyodrębnić dwa pozostające ze sobą w związku aspekty. Oczywistym jest, iż przede wszystkim omawiany przepis chroni indywidualne interesy majątkowe oraz działalność gospodarczą podmiotów uczestniczących w obrocie gospodarczym, ale także przepis daje prawnokarną ochronę ponadindywidualnym interesom gospodarczym społeczeństwa (por. O. Górniok, Przestępswa przeciwko obrotowi gospodarczemu…).

 

Podmiot czynu zabronionego

 

Podmiot przestępstwa, o którym mowa w art. 296 k.k. został określony w sposób szczególny, bowiem ustawodawca określił go podając treść obowiązków i uprawnień przysługujących sprawcy, wskazał także podmioty, dla których te obowiązki mają być spełniane, a także wskazał podstawy prawne, na jakich dana osoba podejmuje obowiązki (por. postanowienie SN z dnia 3 listopada 2004 r., IV KK 173/04). Aby skutecznie scharakteryzować podmiot sprawczy z art. 296 k.k. należy dokonać wykładni stwierdzenia „zajmowanie się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą”. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą należy stwierdzić, iż „zajmowanie się” charakteryzuje się pewną samodzielnością podmiotu, co prowadzi do wniosku, iż konieczne jest dysponowanie przez sprawcę danymi kompetencjami władczymi (zob. wyr. SN z dnia 30 października 2013 r., II KK 81/13). Warto w tym kontekście wspomnieć, iż w pojęciu zajmowania się nie mieści się wypełnianie czynności ściśle wykonawczych ani także wypełnienia oznaczonych i precyzyjnych poleceń. Pod pojęciem spraw majątkowych mieści się natomiast wszystko, co związane jest z majątkiem i sytuacją majątkową danego podmiotu. Wreszcie idąc za glosą T. Oczkowskiego do postanowienia SN z dnia 27 kwietnia 2001 r., I KZP 7/01, „zajmowanie się” to całokształt czynności faktycznych i prawnych odnoszących się do powierzonego majątku lub działalności gospodarczej.

 

Skutek (pojęcie szkody)

 

Na samym początku należy zaznaczyć, że przestępstwo określone w § 1 jest przestępstwem materialnym. Znamieniem będzie w ww. przypadku wystąpienie skutku w postaci wyrządzenia mocodawcy znacznej szkody majątkowej (por. wyr. SN z dnia 5 maja 2004 r., II KK 244/03). Aby skutecznie przypisać sprawcy odpowiedzialność za przestępstwo nadużycia zaufania należy wykazać, że swoim zachowaniem, polegającym na nadużyciu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązku, sprawca doprowadził do wyrządzenia znacznej szkody majątkowej (por. wyrok SN z dnia 3 lutego 2005 r., III KK 339/04).

 

Pojęcie szkody w rozumieniu art. 296 § 1 k.k. przysparza wiele problemów, m.in. z powodu możliwych wątpliwości, czy w tymże pojęciu mieści się tylko i wyłącznie rzeczywisty uszczerbek, czy też utracone, a spodziewane przez mocodawcę korzyści. Należy jednak stwierdzić z dużą dozą pewności, że treść art. 296 § 1 k.k. nie wyklucza drugiego z ww. przypadków. Koronnym z argumentów jest stwierdzenie, że w kontekście omawianego problemu brak jest powodów, aby twierdzić, że szkoda w prawie karnym miałaby oznaczać coś innego niż w prawie cywilnym. Do takiego wniosku prowadzi skuteczne recypowanie treści art. 361 § 2 k.c. 

 

Przed samym ustaleniem wysokości warto wspomnieć, iż szkodę majątkową należy ustalać jako różnicę wartości ekonomiczno–prawnej określonego podmiotu przed podjęciem zachowania stanowiącego podstawę prawnokarnego wartościowania oraz po jego wypełnieniu (por. D. Czajka, Przestępstwa menedżerskie…). Rozważając odpowiedzialność karną za przestępstwo z art. 296 § 1 k.k. należy ustalić wysokość wyrządzonej przez sprawcę szkody.  Służy to przede wszystkim do ustalenia, czy wyrządzona szkoda przekroczyła w istocie próg znaczności, a także stanowi podstawę rozgraniczenia typu podstawowego od kwalifikowanego określonego w § 3 art. 296 k.k. (por. wyrok SN z dnia 5 maja 2004 r., II KK 244/03). Co także istotne, wyrządzona szkoda powinna dać się wyrazić w określonej kwocie pieniędzy. Jednakże zgodnie z wykładnią przyjętą w ww. przywoływanym wyroku SN, możliwe jest przypisanie odpowiedzialności karnej sprawcy w przypadku, gdy szkoda wynikła z naruszenia dóbr niematerialnych (np. pogorszenie dobrego imienia firmy), jeżeli dadzą się one wyrazić w postaci określonej kwoty pieniężnej.

 

Przestępstwo z art. 296 k.k. w liczbach

 

Z punktu widzenia organów ścigania, warto wspomnieć, iż zgodnie ze statystykami policji w latach 2010-2016 liczba wszczętych postępowań z art. 296 § 1-4 k.k. wyniosła 3389, natomiast mówiąc o przestępstwach stwierdzonych liczba była już zdecydowanie mniejsza, bowiem wyniosła 955. Przyczyną takiego stanu rzeczy, jest fakt, iż w praktyce nie każda decyzja, z którą wiąże się jakiekolwiek ryzyko podejmowane przez możliwego sprawcę jest obarczona widmem odpowiedzialności karnej. Gdyby w praktyce skutecznie przypisywano odpowiedzialność karną podmiotowi sprawczemu w przypadku podjęcia jakiejkolwiek ryzykownej decyzji, mogłoby to powodować spory paraliż w funkcjonowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej.  Prowadzi to do niechybnego wniosku, iż praktyczne stosowanie przepisu powinno się opierać na analizie znamion komentowanego występku przy uwzględnieniu okoliczności związanych z dozwolonym ryzykiem gospodarczym w realiach istniejących w dacie zdarzenia. Wydaje się jednak, iż liczba wszczętych postępowań z art. 296 k.k. będzie na przestrzeni lat stopniowo rosnąć. Mówiąc zaś, stricte o postępowaniach karnych w sprawach z art. 296 k.k., należy podkreślić, że mają one często bardzo skomplikowany i wielowątkowy przebieg. Konieczne jest w wielu przypadkach powołanie wielu biegłych z różnych specjalności, choćby z zakresu rachunkowości.

 

Bibliografia:

1. Zoll Andrzej (red.), Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278-363 k.k., wyd. IV
2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, Dz.U.2020.1444 t.j.
3. O. Górniok, Przestępswa przeciwko obrotowi gospodarczemu…

Wypowiedzenie umowy najmu na czas określony

Osoby, które są posiadaczami mieszkań, bardzo chętnie decydują się na ich wynajęcie. Dzięki temu mogą uzyskać stały zysk miesięczny w postaci czynszu. Wśród najczęstszych umów znaleźć możemy te, które zawierane są na czas określony. Zazwyczaj w umowie wpisany jest rok lub dwa. Zdarza się jednak tak, że osoby, które nie są już zainteresowane wynajmem mieszkania, często chcą zrezygnować z najmu przed końcem trwania umowy. Czy wypowiedzenie umowy na czas określony jest możliwe? Czy takie postępowanie wiążę się z sankcjami prawnymi?

 

Jak wygląda umowa najmu?

Zagadnienia dotyczące umów najmu zostały określone w Kodeksie cywilnym. W jej myśl właściciel mieszkania, czyli najmujący, zobowiązuje się do oddania najemcy mieszkania, które użytkować będzie mógł przez określony czas. Osoba będąca w tym przypadku najemcą zobowiązuje się do uiszczania danej kwity najmu, która została uwzględniona w umowie. W trakcie sporządzania umowy najmu konieczne jest uwzględnienie takich informacji, jak określenie stron, wskazanie, o które mieszkanie chodzi, ustalenie kwoty czynszu i terminu płatności. Umowa związana z wynajęciem mieszkania może zostać zawarta na czas nieokreślony lub też może uwzględniać konkretny termin. Jeżeli czas ten przekracza rok, należy zadbać, aby umowa została sporządzona w formie pisemnej. Jeżeli forma ta zostanie niezachowana, w myśl prawa oznacza to, iż została zawarta na czas nieoznaczony.

 

Jak wygląda wypowiedzenie umowy na czas określony i nieokreślony?

W przypadku obu tych form umów możemy mówić o nieco zróżnicowanych możliwościach ich rozwiązania. W przypadku umów na czas nieoznaczony możemy mówić o kilku terminach wypowiedzenia. Pierwszym z nich jest w przypadku płatności czynszu, kiedy jest on płacony w odstępach dłuższych, niż miesiąc, w przypadku comiesięcznego czynszu, w przypadku najmu dziennego oraz wtedy, kiedy czynsz jest płatny w krótszych odstępach czasu, niż miesiąc. Znacznie bardziej skomplikowane okazuje się wypowiedzenie umowy na czas określony. Zgodnie z Art. 673 § 3 kc. w przypadku, kiedy czas najmu został określony, zarówno osoba będąca wynajmującym, jak i najemca nie może wypowiedzieć umowy przed jej końcem. Oznacza to, że umowa na czas określony może zostać wypowiedziana przed uznanym czasem jej zakończenia wyłącznie wtedy, kiedy jest to wprost w niej uwzględnione lub wtedy, kiedy obie strony zgodzą się na wypowiedzenie umowy najmu.

 

Rodzaje umów na czas nieoznaczony

Zupełny brak możliwości wypowiedzenia umowy

Kiedy w umowie nie ma jasno określone, ich umowa może zostać zerwana przed upływem terminu jej trwania, obie strony zobowiązane są do przestrzegania umowy aż do momentu jej upłynięcia.

 

Możliwość wypowiedzenia umowy wyłącznie przez jedną stronę

Niestety najczęściej zdarza się tak, że umowy wynajmu sporządzane są przez osoby wynajmujące mieszkanie. Taka sytuacja sprawia, że wszelkie dokumenty tworzone są najczęściej z myślą o wygodzie osoby będącej właścicielem mieszkania. W takiej sytuacji najemca najczęściej traktowany jest mniej korzystnie. W polskim prawie nic nie stoi na przeszkodzie, aby umowa została skonstruowana w taki sposób, że jedynie osoba wynajmująca mieszkanie może wypowiedzieć umowę. Oczywiście z zachowaniem określonego okresu wypowiedzenia. Poprzez takie formy umów osoby pozostające właścicielami mieszkania pragną zabezpieczyć się przed ewentualnym zaleganiem zapłaty za najem przez najemcę lub wtedy, kiedy najemca wbrew umowie zdecyduje się na podnajęcie mieszkania. To także sposób na zabezpieczenie się przed sytuacją, w której styl życia najemca zaburza życie i spokój lokatorów.

 

Możliwość wypowiedzenia umowy przez obie strony

Zawierane mogą być jednak także takie umowy, w których wypowiedzenie może nastąpić zarówno ze strony najemcy, jak i właściciela mieszkania. Jest to najkorzystniejsza forma umowy dla najemcy, gdyż w przypadku przeprowadzki do innego mieszkania, może swobodnie wypowiedzieć umowę i osiedlić się w innym miejscu. Umowa taka bezpieczna jest także dla właściciela mieszkania, gdyż zachowanie okresu wypowiedzenia (np. miesięcznego) to czas, w którym wynajmujący może znaleźć nowych lokatorów, aby zyskać płynność comiesięcznych zysków z wynajmu.

Wynagrodzenie pod stołem

W wielu firmach w Polsce można natknąć się na sytuację, w której pracownik otrzymuje tak zwane wynagrodzenie pod stołem. W takich sytuacjach najczęściej pracownik otrzymuje daną kwotę na umowie, która nie ma nic wspólnego z tym, ile rzeczywiście pracownik otrzymuje za swoją pracę. To jeden z czynników funkcjonowania szarej strefy gospodarki. Dzieje się tak ze względu na fakt, iż kwota, która wpisana jest w umowie o pracę to podstawa opodatkowania ZUS.

 

Jakie sankcje prawne grożą pracownikowi?

Dzięki temu pracodawca może sporo zaoszczędzić, a pracownik w tym przypadku nie jest poszkodowany, gdyż i tak otrzymuje ustalane wcześniej pensum. Druga część pensji jest tak naprawdę niewidzialna dla ZUS-u, dlatego na taki proceder godzi się najczęściej zarówno pracownik, jak i pracodawca. Zgodnie z polskim prawem pracy pracownik, który godzi się na takie formy wynagrodzenia, podlega karze grzywny lub pozbawienia wolności. W uproszczeniu pracownik, który przyjmuje część wypłaty pod stołem, musi liczyć się z tym, że podaje przed urzędem skarbowym nieprawdę, w wyniku czego musi zapłacić grzywnę. Pracownik, który godzi się przyjmować wynagrodzenie pod stołem, podlega także innym karom zawartym w kodeksie karnym skarbowym. Kiedy nie ujawnia wszystkich dochodów, oszukuje fiskusa i tym samym naraża budżet państwa na straty. Pracownik, który deklaruje, że jego wynagrodzenie wynosi 1500 zł (kiedy w istocie jest to 2500 zł) podlega karze grzywny, której wysokość wynosi nawet do 75% wysokości ukrytego dochodu.

 

Jakie sankcje prawne grożą pracodawcy?

Podobna sytuacja przedstawia się w przypadku pracodawcy. Narusza on przepisy prawna związane z ubezpieczeniem społecznym. W tym przypadku grozi mu kara nawet 2 lat pozbawienia wolności. Warto zaznaczyć, że popularność tego procederu rozpowszechnia się ze względu na fakt, iż zarówno pracodawca, jak i pracownik są przekonani, że nie zostaną nakryci. Warto jednak pamiętać, że zawsze może znaleźć się życzliwy, który dowiedziawszy się o takim postępowaniu, zawiadomi odpowiednie organy (w tym przypadku urząd skarbowy i inspekcję pracy), co może wiązać się z poważnymi konsekwencjami. Tak naprawdę także jedna ze stron (pracodawca lub pracownik) może okazać się nieuczciwy. Dla osób, które godzą się przyjmować wynagrodzenie pod stołem, ważne jest to, jak wysokie wynagrodzenie otrzymują w tym momencie. Ważniejszy jest dla nich aktualny dochód, a nie wysokość emerytury.

 

Wynagrodzenie pod stołem a roczne zeznanie podatkowe

Trzeba jednak wyraźnie nadmienić, iż okoliczność przyjmowania wynagrodzenia pod stołem nie zwalnia podatnika ze składania rocznego zeznania podatkowego oraz wykazania dochodu nawet wtedy, kiedy pracodawca nie odprowadził w żaden sposób podatku od ukrytej części zaliczki. Ukryte wynagrodzenie powinno zostać wykazane w dokumencie PIT-11. Zauważmy, że zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o PIT każdy podatnik jest zobowiązany do dokładania w urzędzie skarbowym zeznania zgodnego z ustalonym wzorem o wysokości dochodu w danym roku podatkowym do 30 kwietnia roku, który następuje po roku podatkowym.

 

Konsekwencje wynagrodzeń pod stołem

Nie można zapominać o tym, że oprócz konsekwencji związanych z ponoszeniem odpowiedzialności za zaległości oraz odsetkami za zwłokę, zarówno pracodawca, jak i pracownik mogą podlegać odpowiedzialności karnoskarbowej. W przypadku pracownika, który nie ujawnia przed właściwym organem przedmiotów, lub podstaw opodatkowania, lub też nie składa stosownej deklaracji, podlega karze wynoszącej do 720 stawek dziennych lub też karze pozbawienia wolności. W przypadku pracodawcy mamy do czynienia z podobną karą, która wynosi 720 stawek dziennych lub dwa lata pozbawienia wolności. W niektórych przypadkach kary te mogą zostać połączone. Podsumowując, wynagrodzenia pod stołem stały się bardzo popularne ze względu na mniejsze koszty utrzymania pracownika oraz chęć pracowników tego, aby otrzymywać wyższe wynagrodzenia na rękę. Należy jednak zastanowić się nad tym, czy zatajanie dochodów jest opłacalne, gdyż kary wynikające z zatajania są wyjątkowo dotkliwie zarówno dla pracownika, jak i pracodawcy.

Masz wątpliwości dotyczące prawa pracy skontaktuj się z naszą Kancelarią Prawną w Krakowie.

Wartość przedmiotu sporu KPC – sprawy majątkowe

Nie ulega wątpliwości, że umiejętność toczenia sporów przed sądem jest niezwykle ważna w dzisiejszym świecie. Dotyczy to w szczególności osób, których działalność znajduje się w zakresie prawa gospodarczego. W celu uzyskania swobody poruszania się w tej dziedzinie konieczne jest opanowanie znajomości podstawowych zagadnień związanych z procesem cywilnym. Jedną z fundamentalnych kwestii jest umiejętność obliczenia wartości przedmiotu sporu. Należy podkreślić, że obowiązek dokonania tej operacji w sprawach majątkowych spoczywa każdorazowo na powodzie. Przed dogłębnym przedstawieniem znaczenia tej instytucji dla postępowania cywilnego, należy najpierw wyjaśnić w sposób zwięzły istotę tego zagadnienia.

Czym jest wartość przedmiotu sporu?

Definicja wartości przedmiotu sporu została przedstawiona w art.19 § 1 Kodeksu Postępowania Cywilnego. Zgodnie z jego treścią pojęcie to oznacza kwotę pieniężną, która została wskazana w piśmie procesowym inicjującym postępowanie sądowe w sprawie o roszczenie majątkowe, w szczególności pieniężne, zgłoszone choćby w zamian innego przedmiotu. Jest to zatem wartość dochodzonego w procesie roszczenia. W orzecznictwie podkreśla się, że roszczenie nie musi mieć charakteru pieniężnego, czyli takiego, które jest wyrażone w pieniądzu. Koniecznym jest jednak, aby sprawa miała charakter majątkowy, co oznacza że musi ona zmierzać do realizacji prawa lub uprawnienia, które ma bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron. Oznacza to, że zasadnicze znaczenie ma przedmiotu sporu, którego dotyczy sprawa.

 

 

Znaczenie wartości przedmiotu sporu

Wartość przedmiotu sporu ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego sporządzenia pozwu inicjującego postępowanie przed sądem. Na mocy art. 126 ¹ § 1 Kodeksu Postępowania Cywilnego obowiązek jego obliczenia został nałożony na każdą osobę, która występuje w procesie cywilnym w roli powoda, jeżeli od wartości tej zależy właściwość sądu, wysokość opłaty lub dopuszczalność środka odwoławczego, a przedmiotem sporu nie jest oznaczona kwota pieniężna. Zgodnie z treścią art. 187 § 1 pkt. 1 brak wskazania w pozwie wartości przedmiotu sporu stanowi brak formalny, który uniemożliwia nadanie biegu sprawie. Zgodnie z treścią art. 126 ¹ § 3 wartość powinna zostać podana w złotówkach, zaokrąglając w górę do pełnego złotego. Należy jednak zauważyć, że jeżeli powód dochodzi zapłaty konkretnej kwoty pieniężnej, to nie jest konieczne określenie przez niego wartości przedmiotu sporu. W tym przypadku bowiem stanowi ją dochodzona kwota pieniężna.

 

Ponadto, prawidłowe określenie wartości przedmiotu sporu ma znaczenie w odniesieniu do samego toku procesu sądowego. W zależności od jego wartości sprawa może być rozpoznawana w pierwszej instancji w sądzie rejonowym lub okręgowym. Zgodnie z treścią art. 17 pkt. 4, w przypadku gdy wartość przedmiotu sporu przewyższa 75 000 złotych, sądem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest sąd okręgowy. Wartość przedmiotu sporu wpływa również na wysokość opłat procesowych, do których zobowiązany jest podmiot inicjujący spór.

 

Instrukcję co do tego, w jaki sposób należy obliczyć prawidłową wartość przedmiotu sporu, zapewnia Kodeks Postępowania Cywilnego w art. 20 – 26.

Sposób obliczenia wartości przedmiotu sporu

Dla wskazania wartości przedmiotu sporu istotny jest moment zainicjowania procesu, a więc moment złożenia pozwu. Zgodnie z treścią art. 20 Kodeksu Postępowania Cywilnego nie zalicza się do niego odsetek, pożytków i kosztów, które są żądane obok roszczenia głównego. Należy jednak podkreślić, że nie dotyczy to sytuacji, w której obok roszczenia głównego powód domaga się również skapitalizowanych odsetek. W takim przypadku, w celu uzyskania prawidłowej wartości przedmiotu sporu, należy zsumować roszczenie główne z odsetkami skapitalizowanymi. Ponadto, odsetki lub pożytki mogą również stanowić świadczenie główne. W takim przypadku ich wartość jest liczona jako wartości przedmiotu sporu.

W przypadku świadczeń powtarzających się obliczenie wartości przedmiotu sporu powinno zostać wykonane zgodnie z treścią art. 22 Kodeksu Postępowania Cywilnego. Stanowi on, że wartość przedmiotu sporu to suma świadczeń za jeden rok, a jeżeli świadczenia trwają krócej niż rok to za cały czas ich trwania.

Jeżeli spór dotyczy spraw takich jak istnienie, unieważnienie lub rozwiązanie umowy najmu lub dzierżawy, o wydanie lub odebranie przedmiotu najmu lub dzierżawy, wartość przedmiotu sporu przy umowach zawartych na czas oznaczony stanowi suma czynszu za czas sporny, lecz nie więcej niż rok. Przy umowach zawartych na czas nieokreślony, jest to suma czynszu za okres trzech miesięcy.

W przypadku roszczeń wynikających ze stosunków pracy ustawodawca przewidział podobne rozwiązanie do tego, które stosuje się przy najmie. Zgodnie z treścią art. 23¹ Kodeksu Postępowania Cywilnego wartość przedmiotu sporu w sprawach dotyczących umów zawartych na czas oznaczony będzie stanowiła suma wynagrodzenia za pracę za okres sporny, lecz nie więcej niż za rok, a w przypadku umów na czas nieokreślony za okres jednego roku.

Sprawdzenie wartości przedmiotu sporu

Ustalona przez powoda wartość przedmiotu sporu może zostać sprawdzona przez sąd, a także może on przeprowadzić w tym celu dochodzenie. W przypadku, gdy pozew został już doręczony, sprawdzenie może zostać przeprowadzone jedynie na zarzut pozwanego. Jeżeli wartość przedmiotu sporu nie została sprawdzona przez sąd, a także nie doszło do jej zakwestionowania przez pozwanego, to pozostaje ona niezmieniona aż do zakończenia postępowania.

W celu poszerzenia wiedzy na temat wartości przedmiotu sporu, Kodeksu Postępowania Cywilnego oraz Prawa gospodarczego, Prawa Cywilnego czy innych zagadnień z dziedziny prawa zapraszamy do konsultacji ze specjalistami, radcami prawnymi w naszej kancelarii w Krakowie Gromala-Górnik & Wędrzyk.

Wsparcie finansowe od Polskiego Funduszu Rozwoju S.A dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, w ramach programu rządowego, zostało zaplanowane w związku ze zwalczaniem skutków epidemii COVID-19 w Polsce, w ramach rządowej Tarczy Antykryzysowej. Program jest wprowadzony na podstawie ustawy o systemie instytucji rozwoju (SIR) w celu wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, które zmagają się z problemami finansowymi wywołanymi wskutek pandemii. Głównym założeniem programu jest zaproponowanie przedsiębiorstwom subwencji finansowych jako wsparcia finansowego. Możliwe jest uzyskanie częściowo bezzwrotnej subwencji, ponieważ program przewiduje opcję umorzenia aż do 75 % pobranej kwoty, lecz dopiero po spełnieniu warunków określonych w regulaminie i umowie.

 

Dla kogo subwencja Polskiego Funduszu Rozwoju?

Beneficjentami programu są mikrofirmy, a także małe oraz średnie przedsiębiorstwa. Mikrofirmą jest przedsiębiorstwo zatrudniające co najmniej 1 pracownika oraz nie więcej niż 9 pracowników oraz którego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza kwoty 2 mln EUR. Do małych lub średnich przedsiębiorstw (MŚP) zaliczają się przedsiębiorcy zatrudniający maksymalnie 249 pracowników oraz tacy, których roczny obrót nie przekracza 50 mln EUR lub suma bilansowa nie przekracza 43 mln EUR, lecz nie jest ani mikrofirmą, ani nie jest beneficjentem Programu DP. Oczywiście spełnione muszą być również inne wymogi, aby została udzielona subwencja finansowa takie jak np. odnotowanie spadku obrotów, prowadzenie działalności gospodarczej czy rezydencja podatkowa na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Należy wskazać, że twórcy programu wskazują, że subwencja będzie miała w znacznej mierze charakter bezzwrotny, uzależniony od spełnienia przez Beneficjenta dodatkowych warunków. Pewne jest, że Beneficjent będzie zobowiązany do spłaty 25 % z uzyskanej kwoty niezależnie od okoliczności.  Poza indywidualnymi sprawami, w których PFR może podjąć decyzję o zmianie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej. Mowa tutaj o Beneficjentach, których spadek przychodów ze sprzedaży wyniósł więcej niż 75%, uwzględniając indywidualną sytuację danego Beneficjenta. Dokładniejsze kryteria nie zostały przedstawione.

 

Zagospodarowanie środków

“Subwencja otrzymana przez Beneficjenta będzie mogła zostać wykorzystana przez Beneficjenta wyłącznie w zakresie dozwolonych Programem celów”. Program nie pozwala na rozporządzenie kwotą w inny sposób niż na cele związane z działalnością gospodarczą.

*Ewentualnie można przeznaczyć na przedterminową spłatę kredytu bankowego do 25 % kwoty otrzymanej z subwencji.

(1) Nie można przeznaczyć owych środków na nabycie (przejęcie) w sposób bezpośredni lub pośredni innego podmiotu.

(2) Nie wolno przeznaczyć środków z subwencji finansowej na płatności do właściciela ani osób lub podmiotów powiązanych z właścicielem Przedsiębiorcy.

Naruszenie tego postanowienia skutkować może przedwczesnym rozwiązaniem umowy i koniecznością spłaty subwencji finansowej, po upływie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia Przedsiębiorcy oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy.  Z tytułu udzielenia subwencji finansowej nie będą pobierane odsetki z wyłączeniem odsetek za opóźnienie w spłatach.

Kwota subwencji finansowej, która podlega zwrotowi, jest spłacana w 24 równych miesięcznych ratach, czyli raty rozkładane są na okres dwóch lat. Okres zwrotu subwencji rozpoczyna się od 13 miesiąca kalendarzowego, licząc od pierwszego pełnego miesiąca kalendarzowego po dacie wypłaty subwencji finansowej. Istnieje możliwość, żeby Beneficjent dokonał wcześniejszej spłaty subwencji finansowej po spełnieniu obowiązków wskazanych w umowie subwencji.

 

WARUNEK PIERWSZY

Beneficjent, aby uzyskać jakiekolwiek umorzenie nie może ani zaprzestać działalności gospodarczej, ani jej zawiesić, ani otworzyć likwidacji, ani otworzyć postępowania upadłościowego lub postępowania restrukturyzacyjnego. Nie można żadnej z danych czynności dokonać w przeciągu 12 miesięcy od dnia przyznania subwencji finansowej. Jeżeli przedsiębiorstwo przetrwa, nie zostanie zawieszone oraz nie rozpocznie likwidacji, procesu upadłościowego lub restrukturyzacyjnego to zagwarantowane jest dla niego umorzenie 25 % z kwoty otrzymanej w subwencji. W przypadku niespełnienia tego warunku beneficjent zobowiązany jest do zwrotu 100% kwoty otrzymanej subwencji, niezależnie nawet od spełnienia innych warunków. Fakt podjęcia którejkolwiek z powyższych czynności należy niezwłocznie zgłosić do PFR.

 

WARUNEK DRUGI

Jeżeli przedsiębiorstwo spełni pierwszy warunek potrzebny do uzyskania umorzenia, wówczas wtedy dopiero brany jest pod uwagę warunek drugi, którego spełnienie w całości oznacza umorzenie kolejnych 50 % z kwoty uzyskanej z subwencji finansowej, co razem ze spełnieniem wymagań z powyższego akapitu daje umorzenie aż do 75% z kwoty otrzymanej subwencji finansowej. Zatem, aby otrzymać “pozostałe” 50 % należy pozostawić liczbę zatrudnianych pracowników w takiej liczbie, w jakiej była w momencie pobierania subwencji. Liczona jest skala redukcji zatrudnienia i im bardziej zatrudnienie zostało zredukowane, tym mniejsza kwota podlegać będzie “umorzeniu”. Jeżeli skala zatrudnienia spadnie poniżej 50 % (na przykład: przedsiębiorca zatrudniał 8 osób i zwolnił 5), wówczas otrzymuje jedynie wspomniane wówczas 25% za spełnienia warunku pierwszego.

 

Umorzenie subwencji 

Jeżeli utrzymano 100 % zatrudnienia to takiemu przedsiębiorcy (mikrofirmie), który jednocześnie prowadził działalność gospodarczą w każdym czasie przez okres 12 miesięcy od dnia przyznania subwencji, będzie przysługiwać 75% bezzwrotnej subwencji. Jeżeli procent zatrudnienia spadł poniżej 50, wówczas można liczyć jedynie na wspomniane wcześnie, “gwarantowane” 25 %.  Jeżeli jest na poziomie od 50% do 100% – to umorzenie jest w wysokości dodatkowo od 0% do 50% kwoty subwencji – proporcjonalnie do skali redukcji zatrudnienia liczonej według wzoru powyżej. Na potrzeby badania warunków zwrotu subwencji finansowej brana jest pod uwagę średnia liczba pracowników (średnie zatrudnienie) w okresie objętym badaniem. W związku z tym na stanowiskach nie muszą być obsadzone dokładnie Ci sami pracownicy. Również bez znaczenia jest to kto wypowiedział umowę, ponieważ nawet jeśli to pracownik zrezygnował to wówczas również spada “procent zatrudnienia”.

 

Zwrot subwencji PFR

Powyższe warunki są badane na koniec 12 miesiąca kalendarzowego, licząc od pierwszego pełnego miesiąca kalendarzowego po dniu udzielenia subwencji finansowej. (Zgodnie z umową klienta par 3 punkt 4) Decyzję o wysokości zwrotu subwencji finansowej podejmie PFR, na podstawie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej, złożonego przez Przedsiębiorcę w terminie 10 dni roboczych po upływie 12 miesięcy liczonych od dnia wypłaty subwencji finansowej.  W przypadku niezłożenia przez Przedsiębiorcę we wskazanym terminie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej Przedsiębiorca będzie zobowiązany zwrócić subwencję finansową w całości.

 

Małe i średnie przedsiębiorstwa

Obydwa wyżej wskazane warunki uzyskania zwolnienia ze spłaty subwencji finansowej są również wiążące dla małych i średnich przedsiębiorstw. Nie mogą one zaprzestać ani zawiesić działalności, nie można rozpocząć ani likwidacji, ani restrukturyzacji, co zapewni zwolnienie z 25 % kwoty należnej do spłacenia. Następne 25 % zapewnione jest w związku z utrzymaniem (średniej zatrudnienia). Im wyższy procent tym większa kwota pozostanie uznana za bezzwrotną. Ostatnie 25 % MŚP uzyskać mogą za poniesienie straty w sprzedaży (im większa strata w sprzedaży, tym większa kwota podlega umorzeniu).  Ostatnie założenie budzi wiele kontrowersji.  Przedsiębiorcy twierdzą, że nie są w stanie utrzymać stałego poziomu zatrudnienia przy jednoczesnym odnotowywaniu ponoszenia strat, jednak twórcy programu tłumaczą, że właśnie dla takich sytuacji została przewidziana subwencja finansowa. Taki zabieg ma na celu skłonienie pracodawców do nieograniczania liczby pracowników, pomimo spadku obrotów.

Zapraszamy również do zapoznania się z artykułami: Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością — wady i zalety, Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych zgodnie z Prawem restrukturyzacyjnym i tzw. tarczą 4.0

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością — czy warto? Wady i zalety takiego rozwiązania

Założenie firmy prowadzi do konieczności sposobu, w jaki będziemy ją prowadzić. Jedną z najczęściej wybieranych form jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, czyli spółka z o.o.. Choć posiada liczne zalety, nie brak jej także wad. Czy takie rozwiązanie sprawdzi się dla każdego?

 

W jaki sposób założyć spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością?

Pierwszym krokiem do jej stworzenia jest podpisanie umowy spółki lub aktu założycielskiego (przy jednoosobowej spółce z.o.o.). Tu należy zaznaczyć, iż w tym przypadku jedynie dokumenty stworzone u notariusza mają odpowiednią moc prawną. Wyjątkiem jest skorzystanie ze wzoru umowy i przygotowanie jej poprzez posiadanie profilu zaufanego. W samej umowie powinny znaleźć się takie elementy, jak: nazwa spółki, jej siedziba, zakres działania, wartość kapitału zakładowego (nie mniej niż 5000 zł) oraz wartość udziałów każdego ze wspólników.

Jeśli w skład spółki wchodzi kilkoro wspólników, konieczne jest także powołanie zarządu. Po dopełnieniu powyższych formalności należy zgłosić spółkę do KRS i zaczekać na jej rejestrację.

 

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością — zalety

Podstawową zaletą, dla której spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest tak często wybierana, jest jej ograniczona odpowiedzialność wspólników. Takie rozwiązanie znacznie minimalizuje ryzyko w razie niepowodzenia nowej firmy. Jeśli spółka z.o.o. zadłuży się, każdy ze wspólników przykłada się do spłaty zobowiązania jedynie do wysokości swoich wkładów. Z kolei w przypadku udanego biznesu — wszyscy zyskują.

Faktem jest, iż jeżeli spółka upadnie całkowicie, a po spłacie wierzytelności nie pozostanie żaden majątek, to pieniądze zainwestowane przez wspólników przepadną. Mimo to znaczne zmniejszenie odpowiedzialności jest tym, co wciąż przyciąga wiele osób. Dodatkowym autem spółki z.o.o. są również niskie koszta jej założenia. Ograniczają się one do kwoty, jaką należy przeznaczyć na spisanie umowy i rejestrację spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz obejmują wkład własny wynoszący minimum 5000 zł.

Pozytywnym aspektem tego rozwiązania jest także możliwość założenia jednoosobowej spółki z.o.o. Umożliwia to indywidualne prowadzenie własnego przedsiębiorstwa przez osoby, które planują działania na szerszą skalę. Tak prowadzona firma pozwala na ograniczenie ryzyka gospodarczego i zmniejsza koszt podatków.

 

Wady prowadzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Pomimo licznych zalet, spółka z.o.o. nie pozostaje bez wad. Choć wspólnicy rzeczywiście są chronieni poprzez ograniczoną odpowiedzialność i nie odpowiadają własnym majątkiem, nie dotyczy to członków zarządu. W przypadku bezskutecznych prób wyegzekwowania należnych środków od spółki to właśnie na nich spada ciężar odpowiedzialności.

Istnieje jednak możliwość uniknięcia takiej sytuacji — członek zarządu musi wykazać, że w stosownym czasie złożono wniosek o upadłość lub, że wszczęcie postępowania nastąpiło nie z jego winy. Możliwe jest także bardziej skomplikowane, choć nadal realne, wykazanie, iż pomimo braku zgłoszenia upadłości wierzyciel nie poniósł z tego tytułu żadnej szkody.

W przypadku prowadzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pewną niedogodność stanowi podwójnie opodatkowany dochód. Dzieje się tak, gdyż opodatkowaniu ulega najpierw zysk, a następnie dywidenda, przy wypłacaniu wspólnikom.

Do wad spółki z.o.o. można zaliczyć również obowiązek prowadzenia pełnej księgowości. W jej skład wchodzi precyzyjny i sformalizowany system ewidencji zdarzeń gospodarczych. Ułatwia on kontrolowanie i analizę sytuacji finansowej danego przedsiębiorcy. W przypadku mniejszych spółek możliwe jest prowadzenie uproszczonej wersji księgowości, co ułatwia nieco sytuację. To, co działa na niekorzyść takich spółek, to także obowiązek corocznego składania sprawozdań finansowych. Do takiego dokumentu należy dołączyć opinię biegłego rewidenta oraz sprawozdanie z działalności spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Cały komplet stosownych dokumentów powinien zostać złożony do sądu rejestrowego oraz do Urzędu Skarbowego.

Jeśli potrzebujesz pomocy przy założeniu i rejestracji spółki z o.o. skontaktuj się z nami

1. Zagadnienia ogólne

Przedmiotem postępowania restrukturyzacyjnego jest zawarcie przez dłużnika układu z wierzycielami a w przypadku postępowania sanacyjnego również przeprowadzenie działań sanacyjnych. Procedura ta pozwala uniknąć ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji przy jednoczesnym zabezpieczeniu prawi i interesów wierzycieli. Wyposażenie dłużnika w takie instrumenty prawne ma niewątpliwie duże znaczenie społeczne i gospodarcze.  Przyczynia się bowiem do utrzymania wielu miejsc pracy oraz dalszego rozwoju inwestycyjnego firm.

Podmiotem mogącym skorzystać z ww. formy stabilizacji sytuacji finansowej jest dłużnik niewypłacalny lub zagrożony niewypłacalnością. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z kolei przez pojęcie dłużnika zagrożonego niewypłacalnością należy rozumieć dłużnika, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny.

 

2. Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych przewidzianych w Ustawie Prawo Restrukturyzacyjne z dnia 15 maja 2015 roku

 

Ustawa Prawo Restrukturyzacyjne wprowadziła cztery typy postępowań restrukturyzacyjnych (wymienione poniżej). Katalog ten jest zamknięty. Przesłanką ograniczającą wybór jednego z nich jest wielkość wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem w stosunku do ogółu wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. Ustawodawca zróżnicował poszczególne rodzaje postępowań pod względem  zakresu ochrony przyznanej dłużnikowi oraz przyjętego sposobu zarządzania jego majątkiem.

 

1. Postępowanie o zatwierdzenie układu

Stanowi najbardziej odformalizowany rodzaj postępowania restrukturyzacyjnego. Na etapie pozasądowym wierzyciele głosują nad propozycjami układowymi sporządzonymi przez dłużnika. Natomiast etap sądowy obejmuje jedynie złożenie gotowego już układu wraz z wnioskiem o jego zatwierdzenie przez sąd. Warto jednak zaznaczyć, że czynności przedsądowe (tj. opracowanie propozycji układowych oraz zebranie głosów) wykonuje za dłużnika, powołany na mocy umowy, nadzorca układu, który gwarantuje dopełnienie wyżej wymienionych obowiązków w sposób profesjonalny. Podstawowym wymogiem ustawowym umożliwiającym wybór tego rodzaju postępowania jest nieprzekroczenie przez  wierzytelności sporne uprawniające do głosowania nad układem 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.

 

2. Przyspieszone postępowanie układowe

Jak sama nazwa wskazuje, celem wprowadzenia takiego rodzaju postępowania restrukturyzacyjnego jest przyspieszenie procesu restrukturyzacji. Zakreślone stosunkowo krótkie terminy instrukcyjne dla sądu – 1 tydzień – na rozpoznanie wniosku o otwarcie przyspieszonego postępowania oraz 2 tygodnie od jego otwarcia dla nadzorcy sądowego w celu złożenia kompletu dokumentacji, mają umożliwić przeprowadzenie tego rodzaju postępowania restrukturyzacyjnego w terminie od 2 do 4 miesięcy24. Proces sporządzania i zatwierdzania spisu wierzytelności odbywa się w sposób uproszczony, ze szkodą na rzecz wierzycieli, których aktywność została znacznie ograniczona. Nie mają oni bowiem możliwości wniesienia sprzeciwu na ewentualną niezgodność treści spisu wierzytelności z rzeczywistym stanem rzeczy. Wniosek inicjujący przyspieszone postępowanie układowe sąd rozpatruje na posiedzeniu niejawnym wyłącznie na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku. Przyspieszone postępowanie układowe może być prowadzone jedynie w przypadku gdy 85% sumy wierzytelności przysługujących wierzycielom jest bezsporny.

 

3. Postępowanie układowe

Procedura sporządzania i zatwierdzania spisu wierzytelności jest dłuższa i bardziej sformalizowana niż w przypadku przyspieszonego postępowania układowego. Przyczyn tej różnicy należy doszukiwać się w konieczności rozpoznania sprzeciwów wnoszonych do listy wierzytelności. Postępowanie układowe umożliwia dłużnikowi zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności. Aby mogło być prowadzone suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem musi przekroczyć 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. To zasadnicza przesłanka odróżniająca ten typ postępowania od dwóch wyżej już opisanych.

 

4. Postępowanie sanacyjne

Postępowanie sanacyjne umożliwia dłużnikowi przeprowadzenie działań sanacyjnych oraz zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności. Zgodnie z ustawą2, działaniami sanacyjnymi są czynności prawne i faktyczne, które zmierzają do poprawy sytuacji ekonomicznej dłużnika i mają na celu przywrócenie dłużnikowi zdolności do wykonywania zobowiązań, przy jednoczesnej ochronie przed egzekucją. Ustawową zasadą w przypadku tego rodzaju postępowania jest utrata zarządu własnego nad przedsiębiorstwem i oddanie jej w ręce wybranego przez sąd zarządcy. Przeprowadzane jest w przypadku zaistnienia potrzeby dogłębnej i kompleksowej restrukturyzacji podmiotu dłużnego.

 

3. Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne wprowadzone tzw. tarczą 4.0

Ma stanowić remedium na kłopoty finansowe wywołane ograniczeniami wolności prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzonymi na skutek ogłoszenia stanu epidemii. Jest nowym narzędziem restrukturyzacji długów zarówno prywatnoprawnych jaki i publicznoprawnych. Od postępowań uregulowanych w Ustawie Prawo Restrukturyzacyjne różni się szybkością i ekonomiką. Zgodnie z założeniami ustawodawcy postępowanie będzie trwało zaledwie 4 miesiące. Na  okres 4 miesięcy od opublikowania obwieszczenia o rozpoczęciu postępowania w Monitorze Sądowym i Gospodarczym dłużnik uzyskuje czasową ochronę przed egzekucją oraz wypowiedzeniem najważniejszych umów (np. umowy najmu lub dzierżawy lokalu lub nieruchomości, w których jest prowadzone przedsiębiorstwo dłużnika, umowy kredytu, leasingu czy ubezpieczeń majątkowych).

Prowadzi je wybrany przez dłużnika doradca restrukturyzacyjny. Rolą sądu jest jedynie zatwierdzenie wniesionego wniosku.

Niewątpliwie najciekawszym rozwiązaniem, wprowadzonym na mocy tzw. tarczy 4.0, jest możliwość zdalnego przeprowadzenia zgromadzenia wierzycieli.

 

Źródła :

Ustawa Prawo Restrukturyzacyjne z dnia 15 maja 2015 roku

Kwiatkowski Dariusz, Kosmal Robert, Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz

1 Uzasadnienie projektu p.r., s. 52

2 Ustawa Prawo Restrukturyzacyjne z dnia 15 maja 2015 roku

 

Zapraszamy również do zapoznania się z innymi naszymi artykułami: Prawo budowlane – czego dotyczy i jakie kwestie reguluje?, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością — wady i zalety

Sprawy dotyczące naszego zdrowia lub zdrowia naszych bliskich są dla nas szczególnie ważne, ale jednocześnie bardzo drażliwe. Na pierwszym miejscu zawsze stawiamy zdrowie i stan pacjenta, pozostawiając aspekty prawne na dalszym planie, w wyniku czego dojść może do zbyt długiej bezczynności skutkującej przedawnieniem przysługujących roszczeń.

 

Błąd medyczny – definicja

W pierwszej kolejności należy zdefiniować, czym dokładnie jest błąd medyczny w prawie medycznym. Nie jest to zagadnienie całkowicie bezsporne, ponieważ istnieją różne wyjaśnienia tego terminu. J.Ziółkowska określa błąd medyczny, jako „postępowanie osoby wykonującej zawód medyczny niezgodnie z zasadami wiedzy medycznej, niedołożenie przez nią należytej staranności czy też przekroczenie swoich kompetencji”. Zgodnie z tą definicją, możemy wywnioskować, że za owy błąd odpowiadają nie tylko lekarze, ale również inne podmioty pracujące w sektorze zdrowotnym takie jak na przykład pielęgniarka, położna czy fizjoterapeuta. Mając to na uwadze należy uznać to określenie za bardziej prawidłowe od dość popularnego zwrotu „błąd lekarski”. Błąd medyczny należy odróżnić od niepowodzenia lekarskiego, które charakteryzuje się tym, że pomimo prawidłowego leczenia doszło do pogorszenia stanu pacjenta.

 

Przysługujące roszczenia tytułu błędu medycznego

Z tytułu błędu medycznego pokrzywdzonemu lub innej osobie uprawnionej mogą przysługiwać dwa rodzaje roszczeń: zadośćuczynienie i odszkodowanie. Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę może zostać zasądzone w momencie, gdy czyn będący błędem medycznym stanowi również czyn zabroniony w rozumieniu prawa karnego. Sąd karny może również zasądzić odszkodowanie, stosując wówczas przepisy prawa cywilnego, polegające na nałożeniu obowiązku naprawienia w całości lub części wyrządzonej szkody. W postępowaniu karnym stosuje się przepisy o przedawnieniu znajdujące się w ustawie karnej. Terminy zależą tutaj od rodzaju popełnionego czynu i jego karalności. Im wyższa sankcja jest przewidziana, tym dłuższy będzie okres przedawnienia. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od czasu popełnienia przestępstwa lub od nastąpienia skutku, jeżeli dokonanie przestępstwa zależy od jego nastąpienia. Warto pamiętać o pewnych wyjątkach. Jednym z nich może być przypadek wyrządzenia szkody na rzecz małoletniego, w postaci występku, przeciwko życiu lub zdrowiu, kiedy to przedawnienie karalności nie może nastąpić przed ukończeniem przez niego 30 roku życia, co może znacznie wydłużyć okres przedawnienia nawet do kilkudziesięciu lat.

 

Termin przedawnienia błędu medycznego

Kodeks karny poprzez art. 46 paragraf trzeci odsyła osobę zainteresowaną, otrzymaniem niezaspokojonej w procesie karnym części roszczenia, do dochodzenia jej w drodze postępowania cywilnego. Oczywiście wszcząć postępowanie cywilne o pełne odszkodowanie może również osoba pokrzywdzona lub inna osoba do tego uprawniona, jeżeli sąd karny nie wydał wyroku w sprawie, np. ze względu na brak przestępnego charakteru czynu osoby, która popełniła błąd medyczny. Zgodnie z częścią ogólną kodeksu cywilnego, dla niewłaściwego lub nienależycie wykonanego zobowiązania termin przedawnienia wynosi 6 lat. Jednakże, kiedy mówimy o pokrzywdzonym, któremu została wyrządzona konkretna szkoda terminy reguluje art. 4421 kodeksu cywilnego. Wskazuje on, że roszczenie o odszkodowanie przedawnia się w ciągu trzech lat od momentu, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł dowiedzieć się o szkodzie oraz o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od wystąpienia zdarzenia chyba, że szkodę wyrządzono na osobie. Warto zwrócić uwagę na fakt, że błąd medyczny nie zawsze jest zrozumiały i dostrzegalny przez osoby niezajmujące się medycyną zawodowo. Często ujawnia się on dopiero po szeregu skomplikowanych badań, jako rezultat konsultacji z innym specjalistami. Rozpoczęcie biegu terminu dopiero po dowiedzeniu się przez pokrzywdzonego, że błąd faktycznie popełniono i kto go popełnił, sprzyja prawom pacjenta. W wypadku, kiedy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku termin przedawnienia zwiększa się do lat 20, ale nie ma w tej sytuacji znaczenia, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Odmiennie do prawa karnego uregulowana została kwestia małoletnich. Przedawnienie roszczeń osoby małoletniej może kończyć się najwcześniej wraz z upływem dwóch lat od ukończenia przez nią pełnoletniości, a nie jak w ustawie karnej trzydziestego roku życia.

Z reguły upływ terminów przedawnienia zamyka drogę do dochodzenia do roszczeń. Istnieją nieliczne sytuacje, w których pomimo niedotrzymania terminów można będzie dochodzić odszkodowania. Błąd medyczny jest jedną z tych specyficznych sytuacji, co potwierdza wyrok sądu apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2015 (I ACa 204/15), kiedy to orzeczono, że można dochodzić odszkodowania (bądź też zadośćuczynienia) w sprawie, w której popełniono błąd medyczny, jeśli zastosowanie znajdzie również art. 5 k.c. Bezdyskusyjnie są to jedynie sytuacje wyjątkowe i uznaniowe, dlatego tak ważne jest pamiętanie o tych terminach, które zostały przewidziane za wystarczająco długie przez ustawodawcę.

Literatura:

1. 1. Sadowska Monika, Zapobieganie błędom medycznym WKP 2019
   2. Uzasadnienie do wyroku I AC 809/18 Początek biegu terminu przedawnienia przy szkodzie związanej z błędem medycznym
   3. Uzasadnienie wyroku I ACa 204/15
   4. Artykuł Przedawnienie roszczeń z tytułu błędów medycznych https://codex.org.pl/porady/pozostale/przedawnienie-roszczen-z-tytulu-bledow-medycznych/

Zapraszamy również do zapoznania się z artykułem: Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością — wady i zalety

Przedawnienie to instytucja prawa cywilnego, polegająca na możliwości uchylenia się dłużnika od zaspokojenia roszczenia po upływie określonego, przepisami prawa, terminu. Jeżeli roszczenia, z różnych tytułów prawnych, nie będą dochodzone na drodze sądowej, w czasie określonym przez prawo, to po jego upływie, ich dochodzenie może być utrudnione lub w ogóle niemożliwe. Instytucja ta służy stabilizacji porządku prawnego, usunięciu stanu niepewności prawnej, w sytuacji, gdy wierzyciel przez długi czas nie podejmuje działań, zmierzających do zaspokojenia, przysługujących mu od dłużnika roszczeń.

 

Przedawnienie w Kodeksie Cywilnym

Ogólna regulacja przedawnienia, znajduje się w tytule VI, księgi pierwszej Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 117 k.c. roszczenia majątkowe, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, ulegają przedawnieniu.
Uwzględnienie przez sąd przedawnienia, następuje wyłącznie na zarzut, zgłoszony przez dłużnika. Wynika z tego fakt, że roszczenia te nie są uwzględniane z urzędu, a wyłącznie przez złożenie przez dłużnika oświadczenia, że chce on skorzystać z przysługującego mu uprawnienia.
Kodeks prawa cywilnego przewiduje dwa podstawowe terminy przedawnienia roszczeń. Zgodnie z art. 118 k.c. termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej trzy lata. Wyżej wymienione terminy, należy stosować uwzględniając uwagę, że koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin ten jest krótszy niż dwa lata.
Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

Zgodnie z art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia, zależy od podjęcia określonej czynności przez wierzyciela, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie to stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Jeżeli zaś chodzi o dochodzenie roszczeń z zaniechania, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia.
Stosownie do treści art. 123 § 1 k.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność, przedsięwziętą w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, wszczętą przed sądem, sądem polubownym lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju. Dodatkowo bieg terminu przedawnienia przerywa także uznanie roszczenia, przez osobę, przeciwko której przysługuje, a także przez wszczęcie mediacji. Konsekwencją przerwania biegu przedawnienia jest fakt, że biegnie ono na nowo. Z zastrzeżeniem, że postępowania, w których dokonano czynności, przerywających bieg przedawnienia, muszą zostać zakończone.
Zgodnie z art. 125 k.c. roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, sądu polubownego czy też innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju, jak i również stwierdzone ugodą zawartą przed sądem, sądem polubownym albo przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem sześciu lat. W przypadku, zaś stwierdzonych w ten sposób roszczeń o świadczenia okresowe należne w przyszłości, przedawnienie następuję z upływem trzech lat.

Dalsze księgi Kodeksu cywilnego, a także ustaw szczególnych przewidują szczegółowe, często zawierające liczne odstępstwa, od przedstawionych zasad, terminy przedawnienia poszczególnych rodzajów roszczeń.

 

Regulacje instytucji przedawnienia w Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)

Przykładem aktu, regulującego szczególne terminy roszczeń, jest Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z dnia 19 maja 1956 r., sporządzona w Genewie. Reguluje ona między innymi przedawnienia w transporcie międzynarodowym towarów. Zgodnie z art. 32 ust.4 tejże Konwencji roszczenie przedawnione nie może być więcej podnoszone, nawet w postaci wzajemnego powództwa czy zarzutu. Zatem upływ, określonego w Konwencji czasu, powoduje, że roszczenia, powstałe na jej gruncie ostatecznie wygasają, przestają istnieć i nie mogą być przez dłużnika zgłaszane w żadnej sprawie, przed żadnym sądem.

Podstawowym terminem przedawnienia, dla roszczeń wynikających z przewozów, podlegających tejże Konwencji, jest termin jednego roku.
Kolejnym terminem, stanowiącym odstępstwo od rocznego okresu przedawnienia, jest termin trzech lat, w przypadku, gdy zachowanie przewoźnika, wykonującego umowę przewozu nosi znamiona złego zamiaru lub niedbalstwa. Są to terminy, niezdefiniowane w Konwencji, dlatego istnieje duża rozbieżność w ich interpretacji. Zły zamiar może być uznawany za działanie, czy też zaniechanie, które w sposób bezpośredni, czy też pośredni, miało na celu wyrządzenie szkody. Rażące niedbalstwo, oceniane jest według prawa, obowiązującego sąd, rozpatrujący sprawę. W orzecznictwie sądów polskich, np. w wyroku SA w Warszawie o sygn. akt VII AGa 1232/18, czytamy że: „rażące niedbalstwo przewoźnika występuje wówczas, gdy przewoźnikowi można przypisać naruszenie podstawowych, elementarnych zasad ostrożności”.
Trzecim terminem przedawnienia roszczeń w transporcie międzynarodowym, w przypadku opóźnień w przewozie jest termin 21 dni. Zgodnie z art. 19 Konwencji opóźnienie terminu dostawy ma miejsce wtedy, kiedy towar nie został dostarczony w umówionym terminie. Jeżeli takiego terminu nie ustalono to opóźnienie w przewozie, ma miejsce wówczas, jeżeli faktyczny czas przewozu z uwzględnieniem okoliczności przewozu i cech ładunku przekracza czas, w jakim staranny przewoźnik mógł wykonać przewóz towarów.

Przedawnienie należności w międzynarodowym transporcie drogowym towarów

Kolejnym zagadnieniem przedawnienia w międzynarodowym transporcie drogowym towarów, jest ustalenie momentu, kiedy ten termin rozpoczyna swój bieg. Nie stosujemy, w tym przypadku ogólnych regulacji, wynikających z Kodeksu cywilnego, a przepisy tejże Konwencji. Zgodnie z art. 32 ust. 1, przedawnienie w przypadku częściowego zaginięcia towaru, uszkodzenia lub opóźnienia, biegnie począwszy od dnia wydania towaru odbiorcy. Gdy towar zaginie całkowicie, bieg przedawnienia rozpoczyna się od trzydziestego dnia po upływie umówionego terminu dostawy, w przypadku zaś braku ustaleń takiej daty, termin ten liczy się od sześćdziesiątego dnia, po przyjęciu towaru przez przewoźnika. W każdym innym przypadku, przedawnienie biegnie po upływie trzech miesięcy od dnia zawarcia umowy przewozu. Należy przy tym pamiętać, że dnia wyjściowego dla biegu przedawnienia nie wlicza się do tego terminu.

W międzynarodowym transporcie drogowym towarów, w zakresie przedawnienia należnych roszczeń, również może dojść do zawieszenia biegu przedawnienia. Konwencja (CMR) reguluje tę kwestię, w art. 32 ust. 2, zgodnie z którym, czynnością zatrzymującą ten bieg jest działanie uprawnionego wierzyciela, polegające na złożeniu pisemnej reklamacji.
Zawieszenie biegu przedawnienia, trwa do dnia, kiedy przewoźnik na piśmie odrzuci reklamację i zwróci załączone do niej dokumenty. W Konwencji nie wskazano, jednak terminu, przewidzianego na rozpatrzenie jej przez przewoźnika, co w konsekwencji może się sprowadzać do tego, że zawieszenie biegu przedawnienia będzie trwało latami. W przypadku częściowego przyjęcia reklamacji, bieg ten wznawia się tylko dla tej części reklamacji, która pozostaje sporną. Należy także pamiętać, że dowód otrzymania reklamacji, odpowiedzi na nią oraz zwrotu jej załączników ciąży na stronie, która powołuje się na ten fakt. Zawieszenie terminu przedawnienia w Konwencji (CMR) dotyczy tylko i wyłącznie, uprawnionych, którzy kierują swoje roszczenia do przewoźników.
Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2003 r., sygn. akt IV CK 264/02 „konwencja nie definiuje pojęcia osoby uprawnionej do dochodzenia roszczeń przeciwko przewoźnikowi. Może być nią odbiorca albo nadawca ładunku, ale także inna osoba, na którą w drodze czynności prawnej przeszło uprawnienie do dochodzenia takiego roszczenia. Kwestie te reguluje zatem prawo krajowe.”

W pozostałym zakresie, kwestię zawieszenia biegu terminu przedawnienia normują przepisy prawa obowiązującego sąd rozpatrujący sprawę, czyli właściwego prawa wewnętrznego. To samo dotyczy też kwestii przyczyn przerwania biegu terminu przedawnienia. Gdy prawem wewnętrznym będzie prawo polskie, znajdą zastosowanie przepisy art. 121 k.c- zawieszenie biegu terminu przedawnienia oraz art. 123-125 k.c.- przerwania biegu terminu przedawnienia. Dodatkowo zawieszenie biegu przedawnienia, normuje także ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe. W przypadku wystosowania przez przewoźnika wezwania do zapłaty, znajdą zastosowanie przepisy art. 77 ust. 4 w zw. z art. 75 ust. 2 ww. ustawy.

Źródła:

1. Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i Protokół podpisania, sporządzone w Genewie 19 maja 1956 r.
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
3. Wyrok SN z dnia 5 grudnia 2003 r., sygn. akt IV CK 264/02
4. Wyrok SA w Warszawie z dnia 24 maja 2019 r., sygn. akt VII AGa 1232/18
5. Wyrok SO w Łodzi z dnia 31 maja 2016 r,, sygn. akt X GC 1163/15